|
در دنیایی زندگی می کنیم که بدست آوردن و حفظ انرژی حرف اول را در منابع یک کشور می زند و برای بهینه مصرف کردن آن سمینارها و همایش های بزرگ کوچک برگزار می شود. انواع تیزر های تبلیغاتی سعی در آگاه سازی اقشار مختلف جامعه دارد و به جهت تولید و انتقال دانش آن رشته های مختلف دانشگاهی از جمله مهندسی روشنايي ایجاد می شود. در چنین دنیایی آمارها نقش موثری در تصمیم گیری و سیاست گذاری مصرف انواع منابع کشور دارد. به آمار های اتلاف انرژی روشنایی در کشورمان ایران توجه فرمائید. o روشنایی معابر: طبق آمار ارائه شده در سایت آمار وزارت نیرو در سال 1384، 4.305.000.000 Kwh مقدار برقی است که وزارت نیرو برای روشنایی معابر به فروش می رساند. از طرفی بسته به نوع سرپوش هر روشنایی که وظیفه هدایت پرتوهای نور لامپ را برعهده دارد هر سرپوش نامناسب از 30% تا 40% اتلاف انرژی را دربر دارد. با احتمال اینکه اکثریت این سرپوشها از نوع لاکپشتی (نه تلسکوپی) بوده و البته بجز آلودگی خود حباب سرپوش، با اعمال حداقل این اتلاف یعنی 30% به رقمی معادل 1.291.500.000 Kwh می رسیم. یعنی این رقم را صرف روشن کردن آسمان كرده ايم روشنایی معابر | نوع مصرف | مقدار مصرف | معیار | درصد اتلاف | مقدار اتلاف | معیار | مقدار اتلاف(تومان) | فروش انرژی برق | 4.305.000.000 | Kwh | 30% | 1.291.500.000 | Kwh | 90.405.000.000 | تعداد چراغ روشنایی معابر | 6.370.000 | عدد | 30% | 1.911.000 | عدد | |
o روشنایی فضای داخل منازل: از برق کل کشور که صرف روشنایی می شود 69%(یعنی سالانه 7 میلیارد کیلو وات ساعت، معادل 13 میلیون بشکه نفت به مبلغ 62 میلیارد تومان) آن در منازل استفاده می گردد. اگر هر خانواده فقط یک لامپ 100وات از مصرف خود بکاهد در سال 1 میلیارد kwh برابر 2.7 میلیون بشکه نفت و 12.87 میلیارد تومان در مصرف برق روشنایی کشور صرفه جویی می شود. o پیمایشی در تهران: خیابان سهروردی تهران یکی از بزرگترین و اصلی ترین خیابان این شهر از لحاظ نقل و انتقالات مسافران شهری است. این خیابان در دو مقطع توسط دو خیابان اصلی دیگر بنام عباس آباد و مطهری قطع می گردد. پیمایشی از ابتدای خیابان سهروردی شمالی(پل سید خندان) تا تقاطع عباس آباد و سهروردی انجام گرفت که بموجب آن 22 عدد لامپ گازی با میانگین 400 وات مصرفی و 26 عدد لامپ معروف به خیاری 550 وات (متال هالاید) در بیرون فضای مغازه های این خیابان، دقیقاً در جلوی درب آنها پرتوافشانی می کرد که همه آنها خیرگی را برای عابرین بدنبال دارد. جمعاً با احتساب 4 ساعت کاری هر لامپ در هر شب، 92 Kwh مصرف انرژی برق این قطعه از خیابان است و با ضرب این مقدار در 26 روز کاری 2392 K--wh در ماه و برای 1000 معبر مشابه در تهران رقمی معادل 2.392.000 Kwh اتلاف انرژی را شاهد هستیم. اگر بخواهیم این مقدار را برای واحد های تجاری به ریال محاسبه کنیم 92 Kwh را در 70 تومان(به ازای هر Kwh) ضرب کرده که به 6440 تومان رسیده و برای 26 روز کاری 167440 تومان و به ازای 1000 معبر مشابه در شهر تهران به رقم 167440000 تومان می رسیم. اما این آمار در حالی است که بیشترین کسبه خیابان سهروردی شمالی را دکورات ها و کابینت سازان تشکیل می دهند که بدلیل تزئینی بودن ماهیت کارشان بیشتر سعی درنورپردازی فضای داخل مغازه دارند. اما معضل استفاده از لامپ های قوی را عمدتاٌ در میوه فروشی ها، سوپر مارکتها، بقالی ها و اغذیه فروشی ها شاهدیم. واضح است با آمار گیری از خیابان هایی که تعداد چنین مشاغلی درآن افزون است آمار پیش روی شما چندین برابر آن خواهد شد. ردیف | میانگین 48 لامپ | در روز | در ماه(26 روز کاری) | برای 1000 معبر(در ماه) | در سال | برای 1000 معبر (در سال) | Kwh | 23.1 | 92 | 2.392 | 2.392.000 | 28.704 | 28.704.000 | ریال | 1617 | 6.440 | 167.440 | 167.440.000 | 2.009.280 | 2.009.280.000 |
نمونه هاي استفاده غير استاندارد از نور در بيشتر كوچه و خيابانهاي كشورمان به كرات به چشم ميخورد. ميزان شدت روشنايي كه بطور متوسط در فاصله 2 متري لامپهاي بخار جيوه يا بخار سديم 400 وات بدون حباب يا شيشه محافظ به وجود ميآيد با در نظر نگرفتن اثرات ساير منابع نور, اين ميزان حدود 650 و 1350 لوكس است كه به تنهايي 6/2 و 4/5 برابر ميزان استاندارد روشنايي در كارهاي نيمه دقيق يعني 250 لوكس ميباشد. o معادلات تولید انرژی: به طور متوسط0.47 تن ذغال سنگ برای تولید 1000 کیلووات برق لازم است. بنابراین یک تن ذغال سنگ 2100 کیلو وات برق تولید میکند و1.8 بشکه نفت خام برای تولید، 1000 کیلووات برق نیاز است. پس یک بشکه نفت خام 556 کیلووات برق تولید می کند. بنابراین برق هدر رفته مساوی است با6 میلیون تن ذغال سنگ هدر رفته (باران اسیدی و آلودگی هوا را نیز اضافه کنید) یا 23 میلیون بشکه نفت خام. محاسبات | انرژی برق (Kw) | ذغال سنگ(تن) | نفت خام(بشکه) | معادل | 1000 | 0.47 | --- | معادل | 2100 | 1 | --- | معادل | 1000 | --- | 1.8 | معادل | 556 | --- | 1 | 30% اتلاف انرژی برابر | 000/000/600/12 | 000/000/6 | 000/000/23 |
o منابع: • بروشور "روشنایی" سازمان بهره وردی انرژی ایران(سابا) آذر 1377 • پیمایش آقای سید حامد میرزاخلیل. خیابان سهروردی حدفاصل پل سید خندان و خیابان عباس آباد در ساعت 7 شب(زمستان 1385). • دامغانيان ميترا, محمد فريد حنيفي, زهره حصاري, شركت مهندسي مشاورين روشنايي نورگسترايران, مقدمه اي بر آلودگي نور و حفاظت از محيط شب, ارائه شده در نوزدهمين كنفرانس بين المللي برق 1383 • http://www.darksky.org/ • http://www.tavanir.org.ir/ گردآوری و محاسبه: سید محمد مهدی میرزاخلیل سید حامد میرزاخلیل |