|
از دوران كودكي به ياد دارم، نرسيده به ورودي شهر مشهد مكاني بود به نام «تپه سلام». آنچنان كه پدر بزرگم تعريف ميكرد، اين بلندي، اولين جايي بود كه ميشد گنبد طلايي حضرت عليبن موسي الرضا (ع) را ديد و در زمانهاي قديم كاروانها به رسم احترام، پياده ميشدند و سلام ميدادند. اما اين روزها در هر نقطه از شهر براي يافتن حرم، كافي است روي پشت بام بايستيد و پرنورترين نقطه شهر را بيابيد. مكاني كه ايستادهايد نوعي «تپه سلام» است. يكي ديگر از مهمترين منابع آلودگي نوري شهرهاي بزرگ، روش نادرست نورآرايي مكانهاي تاريخي و تجاري است. معمولاً نورپردازي اين مكانها به نحوي صورت ميگيرد كه حتي شكل اصلي آنها را از ديد افراد محو ميكند. به عنوان مثال در شهر توس، براي مشخص كردن آرامگاه فردوسي از نورافكنهاي بسيار پرقدرت استفاده شده است. اين نورافكنها روي زمين (و حتي در سر راه عابرين) قرار گرفتهاند و به سمت اين بنا نشانه رفتهاند. نور اين چراغها آنقدر زياد است كه شما به آساني نخواهيد توانست مطالب حك شده بر روي مقبره را بخوانيد. اين در حاليست كه دو نكتة بسيار مهم براي نورپردازي چنين مكانهايي از نظر طراحان اين است كه: 1- بازي نور از نظر رنگ و شدت چنان باشد كه هيبت و زيبايي بنا در شب هم كاملاً مشخص باشد. 2- مكان قرار گرفتن منابع نوري مشخص نباشد. بنابراين بسيار مناسب خواهد بود كه به جاي قرار گرفتن منابع روي زمين، آنها را در ارتفاع بالاتري قرار دهيم تا علاوه بر پنهان ماندن از ديد افراد، نورهاي اضافي به آسمان فرستاده نشود. همچنين بسيار زيباتر خواهد بود اگر ساختمانها نيز از داخل نورپردازي شوند. تصور كنيد كه پنجرههاي يك ساختمان به جاي بازتاب نور، همانند ساير قسمتها، خود به تنهايي در زمينهاي تيرهتر بدرخشد، مانند آنچه به تازگي براي برخي تابلوهاي تبليغاتي به كار ميرود. اما نكتهاي براي ساختمانهاي تجاري و اداري: آيا نيمه شب كه رهگذري در خيابان نيست و حتي صاحبان فروشگاهها و كارمندان ادارات در خواب به سر ميبرند، لزومي دارد كه چنين ساختمانهايي غرق در نور باشند. ميتوان با انتخاب صحيح مكان منابع نوري و انتخاب زمان مناسب براي نورپردازي ساختمانها مانع از آلوده شدن آسمان شب شهرها شد. نویسنده: سارا عطایی |