آلودگی نوری - ساعت زمین راهی برای کاهش آلودگی نوری

ساعت زمین راهی برای کاهش آلودگی نوری

روز شنبه 8 فروردین 1388 (28 مارس2009) حدود یک میلیارد نفر در شهرهای عمده جهان دعوت شده‌اند که در یک اقدام نمادین از ساعت 8.30تا 9:30 بعدازظهر (به وقت محلی) چراغ‌های‌شان را برای کمک به کاهش گرمایش زمین خاموش کنند.
مبتکران این طرح که "ساعت زمین" نام دارد، WWF ، سازمان مشهور جهاني براي طبيعت و سازمان‌های زیست محیطی استرالیایی هستند. ..

. این ابتکار نخست در سال ۲۰۰۷ در شهر سیدنی عملی شد و پیام آن صرفه‌جویی در مصرف برق و انرژی بود. تنها ظرف یک سال ۴۰۰ شهر دیگر به این طرح پیوستند واینک در سال ۲۰۰۹، می‌توان آن را طرحی بین‌المللی خواند. قصد دوستداران محیط زیست در سال جاری، اعمال فشار برای عملی شدن مفاد پروتکل کیوتو است. اما آمریکا این پروتکل را که مبتنی بر کاهش گازهای گلخانه‌ای است، امضا نکرده است.
برنامه زيست محيطي ملل متحد UNEP با اعلام سومين سالگرد برگزاري مراسم سالانه «ساعت زمين» از عموم مردم و كشورهاي جهان خواست دريك اقدام نمادين و به منظور ارتقاي سطح آگاهي عمومي نسبت به تنزل فزاينده محيط زيست زمين، چراغ هاي خود را به طور همزمان خاموش نگاه دارند. اين اقدام پيامي رسا و قدرتمند با برد جهاني است كه دست زدن به تلاش هاي جدي براي غلبه بر تغييرات آب و هوايي را امكان پذير مي كند.
دبیرکل سازمان ملل، در پیامی ویدئویی این پروژه را بزرگترین برنامه برای حفظ محیط زیست خواند. اندی ریدلی، مدیر این طرح با ابراز خوشحالی از فراگیرشدن آن می‌گوید، بحران مالی موجود به افزایش مشارکت‌های صرفه‌جویی در برق انجامید. ریدلی می‌‌افزاید که جلوه دیگر این بسیج زیست محیطی، جایگزینی جشن‌های خیابانی به جای تظاهرات خیابانی است. يك تصور از آرزوست،‌نه يك نااميدي. اين اتفاق يك رخداد باورنكردني و يك موفقيت جهاني است هنگامي كه همه جا پر بود از ياس و نااميدي.
از میان این 80 کشور و 2100 شهر ، اولین چراغ‌ها در جریزه چاتام واقع در ۸۰۰ کیلومتری شرق زلاندنو خاموش شدند. کمی بعد، بزرگترین برج نیوزلند در تاریکی فرو رفت. کشور دوم استرالیا بود. تمامی لامپ‌های اپرای معروف سیدنی در ساعت مقرر، خاموش شدند. بسیاری ساختمان‌ها در شانگهای و پکن و از جمله ورزشگاه المپیک "آشیانه پرنده"، حتی قطع روشنایی بناهای تاریخی هم‌چون اهرام مصر، آکروپولیس یونان، چرخ و فلک لندن و قلعه ادیمبورگ اسکاتلند امپایر استیت در نیویورک، اهرام بزرگ گیزه در مصر، برج‌های پتروناس در کوالالامپور، آکروپولیس در آتن و آسمانخراش 101 تایپه در تایوان را شاهد بودیم.
درست است که نفس این حرکت یک حرکت زیست محیطی و در جهت کاهش گرمای زمین بود اما اگر نگاهمان به آلودگی نوری، نگاه تک بعدی نجومی نباشد می توان هدف "آسمان پر ستاره"را نیز در این نهضت جستجو کرد. همچنین به یاد داشته باشیم که یکی از آثار آلودگی نوری اتلاف انرژی است که بسیاری از متخصصان پیرامون آن کامل و جامع نوشته و نگارده اند. این اتفاق بسیار شبیه "شب ملی آسمان تاریکی" است که در آوریل هر سال مردم آمریکا چراغ های خود را در زمانی مشخص خاموش کرده و به نظاره زیبایی های آسمان شب می نشینند. اما این بار مسئله جدی گرم شدن کرده زمین مطرح است و برای تاکید روی موضوع از اهرمی نمایان تر به نام نور استفاده کرده اند. چرا که کاهش این نوع مصرف، کاهش استفاده از سوخت های فسیلی و افول تولید گاز های گلخانه ای را بدنبال دارد و همه سخن آن استفاده بهینه از منابع انرژی بخصوص نور است. البته تغییر رژیم غذایی روزانه، کاهش مصرف، استفاده از مواد قابل بازیافت را نیز می توان به راه کار های آن اضافه کرد.

- جهان گرمایی نیز زود دیر می شود...
     شايد هيچ زمان چون امروز، قابل باور و پذيرش نبود كه عقوبت «جهان‌گرمايي» همان بلايي را ممكن است بر سر كيفيت زندگي در كره‌ي خاك آورد كه بيابان‌زايي در طول يكصد‌سال اخير آورده است. چه، بر بنياد شواهد و تجربيات موجود در طول يكصد سال گذشته، اغلب صاحبنظران حوزه محيط‌زيست و جغرافياي طبيعي، همواره يكي از خطرات مهلك بيابان‌زايي را «تشديد ناامني منطقه‌اي و آفرينش تنش‌هاي اجتماعي» خوانده‌اند. بيابان‌زايي با كاهش كارايي سرزمين و تأثير ويرانگر بر توان حاصلخيزي خاك، سبب نقصان مواد غذايي، افزايش خسارت به كشاورزان، بي‌آبي، نشست زمين و سرانجام مهاجرت را فراهم مي‌آورد. رخدادي كه آثار ويرانگرش را به ويژه در نيمه قرن بيستم در منطقه ساحل آفريقا هنوز بياد داريم.
    اينك امّا دانشمندان آلماني و سوييسي در يك پژوهش مشترك تحت نظر برنامه محيط زيست سازمان ملل متحد، به اين نتيجه رسيده‌اند كه جهان‌گرمايي (global warming) نيز مي‌تواند همانند بيابان‌زايي (desertification) و حتا بيشتر از آن جنگ‌آفرين، خطرساز و فاجعه‌بار باشد.
     اين دانشمندان كه گزارش خود را اخيراً در جريان كنفرانس بالي اندونزي براي نخستين‌بار منتشر كردند، به رهبران جهان هشدار مي‌دهند: «در قرن 21، نظام حاكم بر بسياري از كشورها ممکن است زیر فشار جنگ بر سر زمین و منابع آبی از هم بپاشند و این وضعیت همچنین منجر به مهاجرت‌های گروه‌های بزرگی از مردم شود.» از همين رو، تمامي دولت‌سالاران جهاني را فراخوانده و زنهار مي‌دهند كه اگر هر چه سريع‌تر برنامه‌های خود را برای کاهش محسوس گازهای گلخانه‌ای اعلام نكرده و به اجرا درنياورند، ديگر زماني براي جبران اين فرصت‌سوزي نخواهند داشت.
    پژوهشگران سازمان ملل، همچنين كشورهاي ثروتمند شمال را مورد خطاب قرار داده و به آنها توصيه مي‌كنند كه اگر خواهان جهاني امن‌تر و آرام‌تر براي خود هستند، بايد هر چه زودتر بخشي از درآمدهاي كلان خود را براي بهبود پايدار وضعيت معشيتي كشورهاي فقير اختصاص دهند تا آنها بتوانند بدترین آسیب‌های ناشی از گرمایش زمین را تاب بیاورند.
همان‌طور كه ملاحظه مي‌شود، عدم رعايت هنجارهاي زيست‌محيطي، فقط به قتل نبات و جانور يا نيستي چشم‌اندازي ناب از پيكر طبيعت خلاصه نمي‌شود. ملاحظات زيست‌محيطي را ديگر اجازه نداريم و نبايد آموزه‌هايي صرفاً لوكس و فانتزي دانست. وقايع تلخ اندك سال‌هاي گذشته از هزاره سوم، مرگ بيش از يك ميليون انسان بي‌گناه در آفريقا، آسيا و آمريكاي لاتين، وقوع سيلاب‌هاي پرشمار و ويرانگر، توفان‌هاي مهيب، تنش‌هاي بي‌سابقه‌ي اقليمي، طغيان بيماري‌هاي مرگ‌بار و به زيرآب‌رفتن بسياري از مناطق ساحلي و جزاير زيباي كره زمين – كه با خود موجي گسترده از مهاجرت را نيز به همراه داشته و دارند - همه و همه بر اين واقعيت صحه مي‌نهد كه زمان جدي گرفتن گلايه‌هاي زيست‌محيطي در ايران نیز فرا رسيده.
اما جالب است درمیان این همه حساسیت جهانی برای حفظ کره زیر پایمان همه شرکت کردند جز ایران! افسوس که فرصت‌ها را چه آسان از دست می‌دهیم؛ فرصتی که سبب می‌شد تا همه مردم جهان – بی پروای رنگ، نژاد، مذهب، ملیت و طبقه اجتماعی – حول محوری یگانه و در پشت یک خاکریز مشترک در برابر دشمنی واحد به نام" جهان‌گرمایی" صف ببندند.
فقط آرزو میکنیم‌ که ایکاش روزی در عکسهای خبرگزاری ها ، عکس برج میلاد و برج آزادی را نیز ببینیم‌ که در "ساعت زمین" خاموش شده اند.
پی‌ نوشت: امیدوارم وقتی‌ برج میلاد خاموش میشه، نه هواپیما بخوره بهش و نه شایعه درست بشه!

"آگاه باشیم! ما اشتباهی زندگی‌ می‌کنیم."
با ثبت‌نام در اين سايت، آمادگي خويش را براي حمايت از اين حركت سبز اعلام كرده‌اند. لطفاً شما نيز ثبت نام كرده و بر شمار ايرانياني كه از آموزه‌هاي زيست‌محيطي پشتيباني مي‌كنند، بيافزاييد.