در راستای تحقق یکی از پروژه های سال جهانی نجوم به نام آسمان تاریک، حرکت نمادیني براي انعكاس نگراني دانش آموزان و جامعه نجوم كاشان به مسئولين شهر شكل گرفت. در اين برنامه كه در روز سه شنبه 15/2/88 بر پا شد کاروانی از اعضاء انجمن و دانش آموزان دبستان الزهرا در جلسالت و ديدار هاي نزديك و حضوري از مسئولين شهرشان درخواست كردند كه به استانداردهاي نورپردازي و حفظ آسمان تاريك تلاش كنند....

و حالا گزارش لحظه به لحظه :
صبح روز سه شنبه 15/2/88 ساعت 7:30 ، دفتر انجمن نجوم سپهر ؛
15 نفر از اعضاء فعال انجمن اونجا بودند و هر کی داشت یه جورای کمک میکرد ساعت 8 مینی بوس وارد محوطه شد،بچه ها همه گي وسایلی که برای تزیین ماشین آماده کرده بودند رو برداشتند و به طرف مینی بوس رفتند... دور تا دور مینی بوس پر از تصاویر و نوشته های مربوط به آلودگی نوری شد بعد هم با ستاره و ماه تزیینش کردند ، 23 نفر از دانش آموزان هم که هماهنگ شده بود، اومدند . ما دور سرشون رو پیشونی بندهای نجومی زدیم و به لباس هاشون پارچه نوشته هایی که روز جهانی نجوم رو تبریک گفته بود زدیم و به دستشون پرچم پلاکارت های ویژه آلودگی نوری دادیم ساعت 8:35 ،38 نفری به طرف فرمانداری حرکت کردیم یه کم جلو در منتظر شدیم تا هماهنگی های لازم بشه متاسفانه آقای فرماندار تشریف نداشتند ، مسئول امور سیاسی-اجتماعی آقای اربابی ما رو به داخل دعوت کردند خانم سعیدی پور دبیر انجمن صحبتهای در مورد روز جهانی نجوم ،آلودگی نوری و یادآوری مسئولین برای حفظ آسمان تاریک کاشان ایراد کردند بعد هم یک بسته شامل بیانیه انجمن در مورد آلودگی نوری رو تقدیم آقای اربابی کردند ایشون هم چند دقیقه ای صحبت کردند و ضمن تشکر از همگی، قول همکاری دادند .
بعد به طرف شورای شهر که همون نزدیکی هست رفتیم. اونجا هم آقای واعظی رئیس کمیسیون فرهنگی، از این حرکت انجمن و فعالیتهاش تشکر کرد و قول همراهی دادند.
بعد همه(38 نفری !!! ) سوار مینی بوس شدیم و به طرف شهرداری رفتیم البته بین مسیر هم یه سری بروشور  و ویژنامه به مردم می دادیم  و از همشون برای حفظ آسمان تاریک کاشان دعوت به همکاری می کردیم . 10:15 رسیدیم شهرداری که خوشبختانه آقای مهندس زین ساز شهردار کاشان داخل جلسه ای نبودن و ما تونستیم ایشون رو ببینیم ، بعد از صحبتحای خانم سعیدی پور شهردار هم قول همکاری دادند .
بعد دوباره سوار مینی بوس شدیم رفتیم اون سر شهر...مدیریت اداره برق_یعنی اصل مطلب_ آقای مهندس زیلوچی رئیس اداره برق هم از انجمن به خاطر این حرکت نمادین تقدیر و تشکرکرد  و اعلام آمادگی برای همکاری نمود  در ضمن به همگی یه سری بسته فرهنگی آموزشی در مورد چگونگی مصرف برق همراه با یه لامپ کم مصرف دادند .
همه گی ما  یه جورای خوشحال بودیم چون تمام مسئولین ضمن تشکر و تقدیر از این حرکت نمادین و تاثیرگذار به انجمن نجوم قول همراهی و همکاری در این راه که پیش رو گرفته ، دادند.
به امید آن روزی که هیچ چراغی بی دلیل و بدون رفع نیاز روشن نماند ، به امید آن روزی که زیبایی گذشته به آسمان شب باز گردد و این تحقق نخواهد يافت مگر با همکاری و همیاری همه ، انشاالله.

در ضمن این هم بیانیه انجمن که به تمام مسئولین تقدیم شد؛
بسمه تعالی
سالهاست که  با آسمان غریبه شده ایم!
سالهاست که کودکان ما آسمان شب وستاره های چشمک زنش  را تنها در قصه ها می شناسند!
سالهاست که  همه زیبائی و شگفتی آسمان در هجمه ای از نورهای مصنوعی قرار گرفته !
سالهاست که ازاین نعمت بزرگ محروم شده ایم نعمتی که خداوند در سوره صافات به آن اشاره نموده:
( ما آسمان نزدیک را با ستارگان آراستیم )
سالهاست که  تفاوت شب و روز ناچیز شده!
سالهاست که فقط شعار صرفه جوئی برق مطرح است و کم شدن منابع انرژی...!
   زمانی را تصور کنید که هنوز انسانها در غارها زندگی می کردند یا چرا آنقدر دور برویم همین چند قرن پیش انسان ها مجبور بودند امورات زندگی شان را با طلوع و غروب خورشید تنظیم کنند. با اولین سپیده بیدار شده و با پایین رفتن خورشید می خوابیدند، ساعت درونی بدن و ریتمهای رفتاری انسان با همین زمان بندی شکل گرفته است، مطمئن باشید اگر غیر از این بود خداوند در مراحل پیدایش زمین حتما لامپ را نیز در آفرینش خود قرار می داد. انسانها در طول تاریخ سعی کردند از عوامل طبیعی مانند جمع آوری کرمهای شب تاب، ساخت شمع، استفاده از روغن های حیوانی و سوزاندن چوب برای روشن ساختن اطرافشان بهره ببرند.
   این روال تا اختراع برق توسط ادیسون ادامه داشت رفته رفته استفاده  از لامپ و برق در تمام خانه ها، ادارات و بزرگراهها شیوع پیدا کرده و پا از حیطه خود فراتر نهاد و به وسیله ای جهت سرگرمی و بوجود آوردن زیبائی ها و رنگهای خیره کننده در آبنماها، ساختمان ها و برجها و... انجامید. سالیان سال مردمان شهرها و روستاها به راحتی و بدون هیچ زحمتی به نظاره ستاره ها  و شهابها می نشستند!!!
آلودگی نوری از کجا  شروع شد ؟
   از دست رفتن ستارگان چیز کمی است که آن را نادیده پنداریم.اولین مطالعات را ستاره شناسان حدود 40 سال پیش در خصوص آلودگی نوری داشتند، چرا که پیش ازمحسوس بودن این افزایش روشنائی برای سایر افراد، تجهیزات دقیق ستاره شناسی متوجه این موضوع شده بود.کم فروغ شدن ستارگان در شهر ها آنان را برآن داشت تا به دنبال چرایی آن باشند اما توجه جدی به این موضوع را می توان به گردهمائی اکتبر 1955 در ایتالیا اشاره نمود که به فاصله 2 سال منجر به تصویب اولین قانون محلی مبارزه با آلودگی نوری در ایتالیا منجر شد.این قانون به الگوئی مناسب برای سایر مناطق و کشورها  مبدل شد. ولی در کشور ما چه؟آیا برای این فاجعه فکری اندیشیده شده؟یا اصلا این خطر احساس شده ؟
تعریف علمی آلودگی نوری:
به هر گونه نوری که در مکان نامناسب، زمان نامناسب و با کیفیت نامناسب بتابد اطلاق می شود.
مکان مناسب مکانی که نیاز به نور دارد  مثلا اگر می خواهیم خیابان را روشن کنیم دلیلی  ندارد خانه ها را نیز روشن کند
زمان مناسب هم زمانی است که نور نیاز است. مثلا اگر ساعات تردد 6 شب تا 12 شب است دلیلی ندارد در نیمه های شب به همان میزان نور در خیابا نها باشد.
اثرات زیانبار آلودگی نوری :
1-  مهم ترین عامل در کاهش ترشح هورمون ملاتونین شده که این باعث افزایش سرطان می گردد.
2- کاهش تحرک فکری، بروز استرس،افسردگی و اختلالات روانی و عصبی
3- اختلال در تحرک و جفت یابی حیوانات،تضعیف قوه جهت یابی حشرات و پرندگان،جذب پرندگان به سوی نورهای مصنوعی در ساختمان ها و برجها که این امر موجب تصادف آنها با برجها وگاهی موجب مرگ پرندگان می شود
5- اختلال در رشد گیاهان
تقسم بندی آسمان :
آسمان را می توان به سه رده تاریک،حاشیه روستاها و آسمان فاجعه تقسیم بندی کرد.آسمان تهران آسمان فاجعه است و در بدترین شرایط آلودگی نوری قرار دارد.آسمان کاشان تا چند سال پیش جز آسمان تاریک محسوب می شد ولی هم اکنون در نزدیکی مرز آسمان فاجعه قرار دارد.آسمان شهر قمصر نیز همین حالت را دارد.اا گر سریع اقدام نشود آسمان شهر نیاسر نیز به این معضل گرفتار خواهد شد هر چند آنجا نیز تا حدودی وارد مرحله خطر شده است.اگر بیاد داشته باشید تا چندی پیش می توانستیم در آسمان شهر حتی در مناطق مرکزی ستارگان را مشاهده کنیم ولی حالا دیدن سیاره زهره نیز به سختی انجام می شود.
واقعا چرا؟
چرا این مشکل در شهرها بویژه کاشان روبه گسترش است؟ چرا به خود نمی آئیم تا آسمان تاریک کاشان که می تواند در کنار ابنیه تاریخی و مناظر طبیعی اش به عنوان جاذبه های گرشگری مطرح گردد، از دست ندهیم! جواب این سوال این است که ما هنوز راز مصرف درست از روشنائی را نمی دانیم...
و حال چند سوال:
آیا هدف ما از استفاده از نور، روشن کردن زمین است یا آسمان؟آیا آسمان به این همه نور نیاز دارد؟
آیا روشن کردن شبها مثل  روز  هنری است که باید به آن مباهات کنیم و یا بر سر آن رقابت کنیم؟
آیا ادیسون اگر می دانست روزی بشر با اختراعش چه ضربه جبران ناپذیری به پیکره طبیعت وارد خواهد کرد فکری دیگر می اندیشید؟
آیا در کشور ما یارانه ها هدفمند است؟
آیا در کشور ما قانون مدونی برای مقابله با آلودگی نوری وجود دارد؟آیا ما هنوز فرهنگ استفاده درست از برق را نمی دانیم؟
آیا واقعا نیاز است از چراغ های متال هالايد در جلو مغازه ها برای جلب مشتری استفاده شود بی آنکه به سلامتی و آسایش مردم بیاندیشیم؟
آیا واقعا با این همه نورهای مزاحم  در محیط زندگی در حق مردم خدمت می شود یا ظلم ؟
آیا ما احتیاج داریم در شب آسمان روشن  را ببینیم یا آسمان تاریک همراه با ستاره ها  که یادآور جایگاه ما در این عالم هستند؟واقعا کدام یک را ؟
آیا با خود اندیشیده ایم که در مقابل نسل آینده برای این همه اتلاف انرژی و منابع چه جوابی خواهیم داشت؟
اصلا به فکر آینده خود و جامعه هستیم ؟اگر هستیم اینگونه؟
هنوز فرصت است باید لحظات را غنیمت دانست.درست است کمی دیر شده ولی جای جبران است.پس بیائید بخواهیم تا بتوانیم این خطر را از شهرمان دور کنیم شهری که می تواند آسمان تاریکش زبانزد همگان شود. شهری که در آینده نه چندان دور رصدخانه ملی ایران در نزدیکی آن احداث خواهد شد؟
بیائید با خود کمی بیشتر بیاندیشیم ...امسال که به فرموده رهبر عزیزمان سال اصلاح الگوی مصرف است....امسال که سال جهانی نجوم است......
فرصتی برای جبران آنچه تا به امروز از دست داده ایم....
بیائید با یک حرکت گروهی و اراده ملی با انجام موارد زیر بتوانیم این نعمت الهی را به دیدگان برگردانیم،انشاءالله.
راه هائی ساده برای جلوگیری ازآلودگی نوری
1-    اقدام به موقع و آموزش لازم برای جلوگیری از روند ناسالم و روبه رشد آلودگی نوری ( قبل از آنکه این گره هم مانند گره های دیگر آنقدر کور شود که با دندان هم باز نشود.)
2-    هدفمند کردن یارانه ها  در بخش تامین هزینه های تولید و مصرف برق
3-    اطلاع رساني و آگاه سازي در بین عموم مردم در رابطه با روشنائی مناسب محیط و مصرف بهینه
4-    تصویب قوانین مربوطه در خصوص استفاده از لامپ های با بالا پوش جهت هدایت نور به طرف پائین
5-    انجام محاسبات همراه با طراحی مناسب جهت روشنائی معابر، ادارات و منازل به مقدار مورد نیاز و جلوگیری از اتلاف انرژی داخل سیمها
6-    استفاده از سیستمهای روشنائی مجهز به فناوری روز و کاهش آلودگی نوری با نصب فتوسل(وسیله ای که با طلوع خورشید لامپ را به طور خودکار خاموش و با غروب خورشید آنرا روشن می کند.)
7-    تعویض لامپ های نامناسب و استفاده از لامپ های استاندارد برای ارتقاء کیفی نور
8-    تشکیل یک گروه بازرسی به منظور  پیگیری معضل آلودگی نوری و نظارت بر میزان روشنائی  و تصحیح آن در سازمان های دولتی و معابر سطح شهر
و کلام آخر...
ما حق نداریم طبیعت رابر اساس خودخواهی خود از بین ببریم ، حق نداریم در مقابل این خودخواهی سکوت کنیم و یا خدای ناکرده با آن  همراه شویم.
به امید آن روزی که هیچ چراغی بی دلیل و بدون رفع نیاز روشن نماند ،به امید آن روزی که  زیبائی گذشته، به  آسمان شب شهرمان بازگردد و این محقق نخواهد شد مگر با همکاری و همیاری همه انشاءالله.


روابط عومی سپهر کاشان

گزارش از: نيره صديقي