آلودگی نوری - نامه‌اي به سازمان زيباسازي شهرداري

نامه‌اي به سازمان زيباسازي شهرداري

در سالي كه گذشت به جهت دارا بودن اين سال به نام "سال اصلاح الگوي مصرف" گروه كاهش آلودگي نوري شاخه آماتوري انجمن نجوم ايران فرصت را غنيمت شمرد و طي نامه اي به سازمان زيباسازي شهرداري تهران، پيشنهاد هاي عملي را در 11 بند به جهت كنترل آلودگي نوري در شيوه نورپردازي فضاهاي شهري و اصلاح الگوي نورپردازي شهر ارائه داد. متن نامه همراه با تصاوير مربوطه به شرح زير مي باشد...

جناب آقای ملاصالحي
مدیر عامل محترم سازمان زیباسازی شهرداری تهران
با سلام و احترام
در راستاي نامگذاري امسال به نام "سال اصلاح الگوی مصرف" مواردي را به جهت کاهش هزینه های مصرف برق و صرف هزینه در مجموعه شهرداری تهران بزرگ كه منجر به كاهش آلودگی نوری شهر و ایجاد آرامش روان برای شهروندان می گردد را به آن مقام محترم به استحضار مي رسد
ضمناً کارشناسان مسائل نورپردازی و آلودگی نوری این انجمن با در نظر گرفتن راهکارهایی که در نهایت منجر به کاهش مصرف برق شهرداری تهران می گردد، اهداف دیگری را نیز مانند حفظ آرامش روحی شهرنشینان در هنگام تردد، توجه به زیباسازی در شب، ایجاد امنیت، روشنایی مطلوب معابر و توجه به سلامت روحی و فیزیکی شهرنشینان را نیز مد نظر قرار داده است.
امید است به یاری، مساعدت و همکاری شما بتوانیم شهری زیباتر را در شب پدید آوریم.
1- حذف پایه چراغ ها و سرپوش هایی که تمام و یا بخشی از نور خود را بی هدف به آسمان گسیل می دهند.(تصاویر شماره 1و2و3و4و5و6) استفاده از این پایه چراغ ها ضمن اتلاف انرژی و تخریب آسمان پر ستاره خداوند قادر و از دست رفتن بیش از پیش طبیعت فراموش شده آسمان شب عارضه ای به نام خیرگی را برای رانندگان و عابرین بوجود می آورد که در نهایت منجر به محدودیت دید در شب و وقوع تصادفات در رانندگی، بروز آسیب های بینایی و سیستم اعصاب ناظر می گردد چرا که نورهای رنگارنگ و شدید این چراغ ها مستقیم به چشم انسان گسیل می یابد. این پدیده را می توانیم با نگاه مستقیم به خورشید اما در اشل کوچک تر تشبیه کرد. استفاده از این نوع پایه چراغ ها به قدری متداول شده که گاه تعداد آنها چند برابر تعداد درختان همان بوستان است. مانند بوستان باهنر واقع در تقاطع خیابان نیاوران و خیابان اميدوار که به ازای هر اصله درخت سه عدد چراغ (در هر پایه چراغ) با سرپوش کروی وجود دارد. تصویر شماره 7 و نمودار شماره 8 میزان اتلاف انرژی این پایه چراغ ها را همراه با نمودار نمایش می دهد.
2- تغییر جهت زاویه تابش منابع نوری روشن کننده تابلوهای تبلیغاتی از پایین به بالا.
3- استفاده از نورپردازی های تک رنگ در بوستان ها و فضاهای سبز با پایه چراغ ها و سرپوش های کوتاه و زیبا مانند تصویر شماره 9و10 که آرامش را به شهر برگردانده ضمن آن شهروندان بطور ناخودآگاه از محیط طبیعت لذت می برند نه از بازی نور و الوان.
4- حذف پرژوکتورهای لیزری و LED های تک رنگ و چند رنگی که نورهای رنگارنگ اما ناهمگون و بی روحی را بطور ناقص بر روی درختان می تاباند به امید این فلسفه که شاید عابری در نیمه شب از دیدن یک اصله درخت لذت ببرد.(تصویر شماره 11) اما همانطور که عابر با سرعت به سمت محل استراحت خود یعنی منزل خویش در حرکت است این غرور آدمی است که با تاباندن نورهای غیر اضطراری به درختان (به جای روشن ساختن معابر تاریک) مرگ گیاه را طبق قانون بردباری در فیزیولوژی گیاهان تضمین می کند.
5- با ساخت سازه هایی‌ که صرفاً زیبا هستند، هم روز شهر را آراسته‌اید و همچنین با نورپردازی ملایم آن در شب، نماهايي برای ديدن و لذت بردن مهیا کرده اید. سازه‌هایی مانند پرچم ایران و نصب آن در نقاط استراتژیک شهر، ساخت مجسمه‌هايي از چهره‌های شاخص فرهنگی و هنری، راه اندازی آب‌نماها و موزیکال نمودن نورپردازی آن، الواح و سنبل ها و نمادهای یک محله یا یک میدان و مجسمه‌هایی از حیوانات نیز از جمله آن مي باشد. البته به شرط آنکه نورهای زائدی که در تصاویر شماره های 1و2و3و4و5و6 به آن اشاره گردید از اطراف سازه حذف گردد تا بهتر خود را نشان دهد.
6- جلوگیری از نصب روشنایی های پر وات یا با درخشندگی زیاد مقابل درب سوپر مارکت ها، میوه فروشی ها و ... که دست کم منجر به بروز آب مروارید می گردد. تصاویر شماره 12و13
7- رعایت استانداردهای نورپردازی در محوطه کارگاه های ساختمانی بگونه ای که زاویه تابش روشنایی ها موجب آزار و روشن شدن محیط خصوصی ساکنین اطراف نگردد.
8- توجه به بند ي مصوبه شماره 4/152/3/87 مورخ 87/9/26 شوراي محترم اسلامي شهر تهران مبني بر ارائه طرح جامع روشنايي و نورپردازي فضاهاي شهر تهران و جلوگيري از آلودگي نوري.
9- استفاده از پارچه هاي رنگي در اعياد و جشن ها به جاي روشنايي هاي مصنوعي.
10- تعيين بازه زماني نورپردازي سازه ها،‌ بگونه اي كه با قطع برق و خاموشی، از نيمه شب تا صبح،‌ به در خواب رفتن شهر و برگشتن آرامش و سكوت به آن یاری رساند.
11- تعيين الگوهاي يكپارچه نورپردازي با در نظر گرفتن رنگ مناسب و حساسيت تاثير آن بر روحيه شهرنشينان واستفاده از تجهيزات استاندارد بدون ايجاد آلودگي نوري همانند تصاویر شماره 14و15 و بر خلاف تصویر شماره 16
در پایان پیشنهادات این انجمن را به امید ترتیب اثر با این جمله به پایان می دهد که:

ضمن اینکه نور وسیله ایست که زیبایی ها را به نظاره می گذارد (جذاب تر می کند) یادمان نرود،
در نورپردازی نیز تک رنگی زیباست

محمد مطیعی
دبیر شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران

رونوشت:
جناب آقای دکتر قالیباف شهرداری محترم تهران جهت اطلاع
سرکار خانم دکتر ابتکار عضو شورای اسلامی شهر تهران و رئیس کمیته محیط زیست جهت اطلاع
جناب آقای دکتر طلايي رئيس كمسيون