ابزار دیگری که بسیار مهم و ضروری است، چراغ قوه مخصوص شب های رصدی است که مجهز به فیلتر قرمز می باشد و ستاره شناسان آماتور به کمک آن، برای نقشه خوانی استفاده می کنند. اما آیا تا به حال به این نکته توجه کرده اید که چرا فیلتر قرمز و چرا نور قرمز؟ در این مقاله به این موضوع می پردازیم.
ساختمان چشم انسانچشم انسان با یک اینچ( 54/2 سانتی متر) پهنا، مهمترین اندام بدن محسوب می شود، زیرا بیش از 80 درصد اطلاعاتی که از محیط اطراف بدست می آوریم از راه چشم است. چشم با وجود کوچکی، ساختمان بسیار پیچیده ای دارد که از بخشهای مجزایی تشکیل شده است و وجود هر کدام از این اجزا برای دیدن ضروری است.
چشم انسان شکل تقریبا کروی دارد که دیواره آن از سه لایه اصلی به نام های صلبیه، مشیمیه و شبکیه تشکیل شده است. لایه خارجی کره چشم که صلبیه نام دارد، پرده ای سخت، ضخیم و سفید رنگ است که وظیفه محافظت از بخشهای داخلی چشم را بر عهده دارد. این پرده در قسمت جلو، لایه ای برجسته و شفاف به نام قرنیه را به وجود می آورد که نور از طریق آن وارد چشم می شود.
در زیر پرده صلبیه، لایه ای تیره رنگ به نام مشیمیه وجود دارد. تیرگی این لایه سبب می شود که نور در داخل کره چشم منعکس نشود. مشیمیه در قسمت جلو، تقریبا مسطح شده و پرده عنبیه را به وجود می آورد که رنگ آن در چشم افراد مختلف متفاوت است. در جلوی عنبیه محفظه ای قرار دارد که از مایعی به نام زلالیه پر شده است. در وسط آن نیز، سوراخ مردمک وجود دارد که در مقابل نور زیاد، به اندازه نوک سوزن کوچک و در برابر نور کم در حدود 7 میلی متر بزرگ می شود و بدین ترتیب میزان نور ورودی به چشم را کنترل می کند.
در پشت مردمک و پرده عنبیه، عدسی چشم واقع است که شعاع های نور را پس از شکست، بر روی پرده داخلی چشم، یعنی پرده شبکیه متمرکز می کند و باعث می شود که مانند دوربین عکاسی، تصویری از اجسام بر روی پرده شبکیه تشکیل شود. عدسی توسط ماهیچه هایی به نام مژکی که بر پرده مشیمیه متصلند، نگه داشته می شود. این ماهیچه ها، عدسی چشم را به هنگام مشاهده اشیای نزدیک، قطورتر و به هنگام دیدن اجسام دور، نازکتر می کنند. در پشت عدسی و جلوی شبکیه، محفظه ای به نام جسم زجاجیه وجود دارد که محتوی مایعی ژلاتینی و شفاف بنام زجاجیه است و نور قبل از رسیدن به شبکیه از آن عبور می کند.
بر روی پرده شبکه چشم، میلیون ها سلول حساس به نور وجود دارند که شعاع های نوری را به سیگنال های الکتریکی تبدیل کرده و از طریق عصب بینایی به مغز منتقل می کنند. جایی که عصب بینایی خارج می شود، نقطه کور نام دارد. نقطه کور بخشی از ساختمان چشم است که هیچ گیرنده ای در آن وجود ندارد. تمام پایانه های عصبی خارج شده از گیرنده های چشم به هم متصل شده و در این نقطه از چشم خارج می شوند و از طریق اعصاب بینایی به مغز می رسند.
در بالای نقطه کور، حساس ترین نقطه شبکیه به نام لکه زرد که در واقع قلب بینایی رنگی ماست، قرار دارد. این بخش از شبکیه، به هنگام مشاهده اشیاء، به ما قدرت تفکیک مناسب را می دهد و به همین علت، اگر لکه زرد شخصی آسیب ببیند، بینایی او دچار اختلال می گردد.
اگر شما یکی ازعلا قمندان به دنیای ستاره شناسی هستید، حتما تجربه یک شب رصدی را به دور از آلودگی های گوناگون یک محیط شهری داشته اید. در یک شب رصدی، علاوه بر وسایل مهم نجومی همچون تلسکوپ یا دوربین دوچشمی و نقشه های آسمان...
